Tabi konumuz linux ama olaya felsefi açıdan değil de teknik açıdan açıklık getireceğiz. Ama aynı başlık ile birde olayın felsefi yanına dokunup Türkiye’de Linux konusunda, ben dahil kimler var ve en son ne yapmışlar bir ara bakmak lazım :)

Önünüzde açık bir linux konsolu var ve bir işlem yapmanız lazım.

İlk bilmeniz gereken, sisteme o an kim olarak bağlı olduğunuzdur.

Öğrenmenin yolu sormaktır. Linux’te bunu sormanın yolu da whoami komutudur.

~$ whoami
 
murat

Peki şu an sistemde bizden başka kimler var? Hemen soralım yine bu seferki komut who

~$ who
 
murat    pts/0        2009-01-27 20:18 (84.145.113.121)
ali      pts/1        2009-01-27 21:32 (84.168.127.32)

Bu komut sayesinde sisteme kim bağlanmış, ne zaman bağlanmış, hangi ip den bağlanmış görebiliyorsunuz.

Peki bu bağlı olan kişi ne yapıyor, yada birşey yapıyor mu? Bunu öğrenmek için de w komutunu kullanıyoruz.

~$ w
 22:00:53 up 92 days, 12:45,  2 user,  load average: 0.00, 0.07, 0.07
USER     TTY      FROM             LOGIN@   IDLE     JCPU   PCPU WHAT
murat    pts/0    84.145.113.121   20:18    0.00s    0.19s  0.02s w
ali      pts/1    84.168.127.32    21:32    118.34s  21.18s 0,03s ls -l

Bu sonucu inceleyecek olursak.

Birinci satırdaki bilgiler bağlı olduğumuz sistemin kaç gündür çalıştığını, Sisteme kaç kişinin bağlı olduğunu ve o anki yükünü gösteriyor.

Daha sonra yeralan bilgiler ise sisteme o an bağlı olan kişinin;

USER Hangi kullanıcı adı ile bağlı olduğunu,
TTY Hangi terminal numarası ile bağlı olduğunu,
FROM Hangi ipden bağlandığını
LOGIN@ Ne zaman bağlandığını
IDLE Şu an bir işlem yapıp yapmadığını. (İşlem yapıyorsa bu süre 0.00s olarak gözükür. İşlem yapmıyorsa sizin komutu çalıştırdığınız süre ile o kişinin en son komutu çalıştırdığı zaman arasındaki fark saniye olarak görüntülenir)
JCPU Bağlı olduğu süre içinde çalıştırdığı komutların harcadığı CPU zamanını
PCPU En son çalıştırdığı komutun harcadığı CPU zamanını
WHAT En son çalıştırdığı komutu gösterir

Bu konudan bahsedince bir komutu daha anlatmadan geçmek olmaz.

Peki son zamanlarda, sisteme kimler bağlanmış ve ne kadar bağlı kalmış. Bunun için last komutunu kullanabiliriz.

~$ last
murat    pts/0        84.145.113.121   Tue Jan 27 20:18   still logged in
murat    pts/0        84.145.113.121   Mon Jan 26 15:39 - 17:02  (01:22)
ali      pts/0        84.168.127.32    Fri Jan 23 15:52 - 20:39  (04:46)
murat    pts/0        84.145.113.121   Fri Jan 23 08:28 - 19:58  (11:30)
ali      pts/0        84.168.127.32    Thu Jan 22 20:34 - 15:44  (03:16)
murat    pts/0        84.145.113.121   Thu Jan 22 12:28 - 23:30  (02:56)

Özellikle belli bir kullanıcının bağlantılarını merak ediyorsak o zaman komutun sonuna kullanıcı adını yazmak yeterli olacaktır.

~$ last murat
murat    pts/0        84.145.113.121   Tue Jan 27 20:18   still logged in
murat    pts/0        84.145.113.121   Mon Jan 26 15:39 - 17:02  (01:22)
murat    pts/0        84.145.113.121   Fri Jan 23 08:28 - 19:58  (11:30)
murat    pts/0        84.145.113.121   Thu Jan 22 12:28 - 23:30  (02:56)

Umarım bu doküman faydalı olmuştur.

İyi Çalışmalar

Bu yazıyı beğendiyseniz, diğer yazılarımıza da Linuxipuclari.com adresinden ulaşabilirsiniz.

No related posts.

Related posts brought to you by Yet Another Related Posts Plugin.